Diyabetik bireylerde alt ekstremite lezyonları, multidisipliner bir anlayışla ve özenle izlenmesi gereken ciddi tablolardır. Dünya genelinde kabul gören IWGDF Kılavuzları (International Working Group on the Diabetic Foot) referans alındığında, diyabetik ayak yönetimi; enfeksiyon kontrolü, uygun yara bakımı ve bölgenin yükten kurtarılması (off-loading) prensiplerine dayanır.
Doku hasarı çoğunlukla periferik nöropati (sinir fonksiyonlarında kayıp) veya periferik arter hastalığı (kan akışında azalma) zemininde gelişir. His kaybı gelişen hastalar, ayaklarına batan bir cismi, ayakkabı vuruğunu veya ısı değişimlerini hissedemeyebilir. Nasır oluşumları, ciltte renk değişiklikleri, bölgesel ısı artışı, akıntı ve kötü koku diyabetik ayak belirtileri arasındadır. Bu bulgular ortaya çıktığında sağlanan erken tanı, uzuv kaybı (amputasyon) riskini en aza indiren en değerli unsurdur.
Yaraların kapanma sürecinde, yara yatağının doğru hazırlanması, nekrotik (ölü) dokuların debridmanı (temizlenmesi) ve ayağın basıdan korunması gereklidir. Bu aşamalarda yara bakım hemşirelerinin üstlendiği rol büyüktür.
Hemşirelik uzmanlığı, kimlik ve dernek üyelikleri çerçevesinde; Ewma, Diyabet Hemşireliği Derneği, Yara Bakım ve Doku Onarımı Derneği ile Yara Ostomi İnkontinans Hemşireleri Derneği gibi saygın kurumlara üyeliğimiz bulunmaktadır. Bununla beraber, Yara Ostomi İnkontinans Hemşireleri Derneği Eğitim Komisyonu’ndaki görevlendirmelerle mesleki bilimsel faaliyetler ve kongre katılımı akademik eksende sürdürülmektedir. Hemşirelik bakımı; yara yatağının nem dengesini korumayı, enfeksiyon bulgularını saptamayı ve tıbbi süreci hekim koordinasyonunda yönetmeyi amaçlar.
Bireylerden en sık gelen sorulardan biri, yaranın üzerine hangi kremin sürüleceğidir. Bilinçsizce kullanılan antibiyotikli pomadlar, nemlendiriciler veya doku yenilediği iddia edilen standart ürünler, yara ortamını bozarak enfeksiyon riskini artırır. Bilimsel literatürde tek bir “diyabetik ayak yarası kremi” kavramı bulunmaz. Bunun yerine, lezyonun evresine, bakteriyel yüke ve eksüda (akıntı) durumuna uygun, gümüş içerikli veya antimikrobiyal gelişmiş yara örtüleri, yara bakım solüsyonları kullanılır. Kullanılacak tüm materyaller hekim veya uzman yara bakım hemşiresi tarafından belirlenmelidir.
Sarımsak, zeytinyağı, kantaron yağı veya çeşitli alternatif ot karışımları şeklindeki arayışlar, diyabetik vakalarda son derece tehlikelidir. IWGDF kılavuzları, kanıta dayalı olmayan bu tür uygulamaların doku nekrozunu hızlandırdığını ve şiddetli enfeksiyonlara yol açtığını kesin bir dille belirtir. Açık yaralara tıbbi olmayan, sterilizasyonu sağlanmamış hiçbir madde sürülmemelidir.
Doku iyileşmesini veya kötüleşmesini izlemek için düzenli fotoğraflama yöntemleri tercih edilir. Diyabetik ayak yaraları görselleri, yara küçülmesinin, epitelizasyonun (kapanmanın) veya enfeksiyon bulgularının nesnel bir biçimde belgelenmesine imkan tanır. Görsel kayıtlar, multidisipliner ekibin doğru tedavi planlaması yapması adına elzemdir.
Diyabetik ayak yönetimi tek bir branşın tekelinde değildir. Endokrinoloji, Enfeksiyon Hastalıkları, Ortopedi ve Travmatoloji, Kalp ve Damar Cerrahisi ile Genel Cerrahi hekimleri süreci bütüncül bir şekilde yönetir.
Hastaların cerrahi dışı yara bakımı, pansuman değişimleri ve günlük takiplerinde ise yara bakım hemşireleri devrededir. Ömer Hoca bir hekim değildir ve cerrahi operasyon (ameliyat) gerçekleştirmez; hekimlerin tıbbi planlamaları doğrultusunda, diyabetik ayak takibi ve yara bakım süreçlerini yürüten bir sağlık uzmanıdır.
Bu alandaki şeffaf yaklaşımımızı ve hastalarla kurulan Güven ortamını, referans unsurları aracılığıyla inceleyebilirsiniz. Düzenli yara takibi yapmak, yara bakımı hakkında bilgi almak, randevu ve danışma talepleriniz veya doğrudan iletişim çağrısı için bizimle irtibata geçebilirsiniz.
Uyarı: Sitedeki bilgiler tanı ve tedavi amaçlı değildir. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize veya ilgili sağlık profesyoneline başvurunuz.

Kan şekerinin (glisemik kontrol) istenen seviyelerde tutulması, ilgili bölgenin basıdan (yükten) arındırılması ve hekim koordinasyonunda yürütülen düzenli hemşirelik pansumanları en doğru tıbbi yaklaşımdır.
Ezbere krem yağı veya pomad kullanımı yara bütünlüğünü zedeleyebilir. Lezyonun evresine göre medikal bariyer kremler, antimikrobiyal örtüler veya özel solüsyonlar, muayene sonrası uzmanlarca belirlenmelidir.
Evde yapılabilecek en önemli koruyucu eylem, her gün ayakların ayna yardımıyla alt kısımlarının, parmak aralarının kontrol edilmesidir. Meydana gelmiş açık yaralara ev yapımı (bitkisel vb.) hiçbir karışım kesinlikle sürülmemelidir.
Pansuman işlemi; yara bölgesinin uygun medikal solüsyonlarla yıkanmasını, nekrotik (ölü) dokuların uzaklaştırılmasını ve enfeksiyon riskine göre seçilmiş gelişmiş medikal yara örtüleri ile bölgenin kapatılmasını içeren uzmanlık gerektiren klinik bir uygulamadır.
IWGDF, diyabetik ayak konusunda uluslararası alanda kanıta dayalı kurallar koyan bilimsel bir kuruluştur. Tedavi ve bakım süreçlerinin bu kılavuzlar eşliğinde yapılması, bilimselliği güvence altına alarak başarı oranını yükseltir.